Kasparov Kimdir ?
Garik Kimoviç Weinstein (Kiril: Гарик Кимович Вайнштейн, 13 Nisan 1963, Bakü), 1985-2000 yılları arası dünya
şampiyonu olan Rus(geçmişte Sovyet) satranç büyük ustasıdır. Garri Kasparov, 1963 yılında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin başkenti Bakü’de Yahudi bir baba ve Ermeni bir anneden dünyaya geldi. 1985’te Anatoli Karpov’u yenerek dünya şampiyonu unvanını kazanmış, bu unvanı 2000 yılında yenildiği Vladimir Kramnik’e devretmiştir. Onun Temmuz 1999’daki FIDE Rating listesinde gerçekleştirdiği 2851 ELO puanı yalnızca Magnus Carlsen tarafından geçilmiştir. Pek çok kişi kendisini tarihte görülmüş en güçlü oyuncu olarak değerlendirmektedir. 10 Mart 2005’de bir daha satranç turnuvalarına katılmayacağını açıklamıştır.
Tarihi Maç
Kasparov, dünya çapındaki ünü sayesinde bilgisayar üreticilerinin de ilgi odağı olmuştu. Bazı şirketler, teknolojinin ne kadar geliştiğini göstermek için onu yenebilecek bir bilgisayar geliştirmek istediler. IBM, Deep Blue (Derin Mavi) isimli bir bilgisayar yaparak Kasparov ile bir maç ayarladı. 1996’da yapılan 6 setlik maçlar sonunda Kasparov, Deep Blue’yu 4-2 yendi.
IBM sonraki yıla kadar Deep Blue’yu geliştirdi (Deeper Blue olarak da bilinmekle beraber resmi adı Deep Blue’dur). 3 dakikada 60 milyar hamleyi gözden geçirebilen bu bilgisayarla Kasparov, 1997’de tekrar maç yaptı. Yine 6 setten oluşan bu maç sonucunda Deep Blue Kasparov’u 2.5 a karşı 3.5 puanla yenmeyi başardı. Böylece insanlık tarihinde ilk kez bir bilgisayar, dünya satranç şampiyonunu yenmiş oldu. Kasparov 2. oyunun 37.Be4 hamlesinde Deep Blue’ya insanlar tarafından müdahale edilerek yardım edildiğini iddia etti. Çünkü böyle bir durumda bir bilgisayarın 37.Qb6 hamlesini yaparak bir piyon kazanma eğiliminde olması bekleniyordu ve bu beklentisi pek çok satranç otoritesi tarafından da onaylandı. Fakat IBM bu iddiayı ve Kasparov’un yeniden maç önerisini reddederek Deep Blue projesini sona erdirdi. Bu nedenle IBM kendini bu durumda aklanmış gösterememiştir.
Deep Blue
Deep Blue, IBM tarafından geliştirilen, satranç oynayabilen bir bilgisayardır. IBM tarafından yapılan ilk bilgisayar Kasparov ile 1-1 berabere kaldı. Ancak saniyede 200 milyon pozisyon deneyebilen Deeper Blue adlı 2. bilgisayar 1997’de dünya şampiyonu Garry Kasparov’u yenmeyi başarmıştır.
Not: Bu yazı ilk kez 25 Ağustos 2015 tarihinde Kod5.org sitesinde yayınlanmıştır.